Ο σύν-χρονος Smiljan Radic

Τάσος Γιαννακόπουλος - 15/04/2026 DESIGN

"Χρησιμοποιούμε πολλά γλυπτά και πέτρες γιατί μερικές φορές, σε νέα μέρη, χρειάζεσαι μια αίσθηση διαφορετικών χρόνων…"

Το έργο του Χιλιανού αρχιτέκτονα Smiljan Radic είναι σύγχρονο. Δεν είναι σύγχρονο μόνο επειδή γίνεται τώρα στη στιγμή τη δική μας, στην εποχή τη δική μας και στους χρόνους τους σημερινούς, αλλά με μια πιο “μεστή” έννοια. Είναι σύγχρονος με έναν τρόπο που ακόμη και ο Søren Kierkegaard θα συμφωνούσε• χρόνοι που ανήκουν σε διαφορετικές χρονικότητες συναντιούνται σύν-χρονα -όπως το φημισμένο παράδειγμά του της Θείας Κοινωνίας, όπου το παρόν τού πιστού με τη λυτρωτική πράξη του Χριστού γίνονται ενιαίο τώρα. Είτε είναι κατοικία είτε μια αδιάφορη στάση λεωφορείου, ο Smiljan Radic φέρνει, στον ίδιο χώρο, χρόνους που δεν ανήκουν στην ίδια στιγμή. Φέρνει μαζί την απλότητα και τα υλικά της σύγχρονης κατασκευής, με πέτρες και ξύλα και υφάσματα που φέρουν τον δικό τους χρόνο. Είναι εμφανώς μοντέρνος, επειδή είναι “πιστός” του Μοντέρνου κινήματος -τόσο, που η κατοικία που σχεδίασε το 2013 στο Vliches της Χιλής παίρνει την έμπνευση και το όνομά της από το Ποίημα της Ορθής Γωνίας του πρωτοπόρου τού μοντερνισμού, Le Corbusier. Είναι, ταυτόχρονα, παραδειγματικά αρχέγονος με τις επιλογές του σε φόρμες και υλικά που προτείνει και σχεδιάζει, που άλλοτε θυμίζουν αυγά, όπως στο Serpentine Pavillion του 2014, και άλλες φορές σύννεφα από διάφανη μεμβράνη για την collection Alexander McQueen 2022.

Και, πραγματικά, η δύναμη του σχεδίου τού Radic εμφανίζεται σε όλη της την έκταση κυρίως σε τέτοιες κατασκευές που έχουν στο εσωτερικό τους το στοιχείο του εφήμερου, όπως είναι το flagship store στην οδό Bond στο Λονδίνο για τον Alexander McQueen, το project που εγκαινίασε την πολύχρονη συνεργασία τους. Εμπνευσμένο σε συνεργασία με την creative director του McQueen, Sarah Burton, το κατάστημα, όπως σημειώνει ο αρχιτέκτονας στο μικρό ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για το συγκεκριμένο έργο, συνδυάζει ακραίους χρόνους στο ίδιο πεδίο. Από τη μια είναι οι ταχύτητες της μόδας με τις εποχιακές συλλογές, και από την άλλη οι αργοί, γεωλογικοί χρόνοι, όπως εμφανίζονται με τα γλυπτά τής Marcela Correa, συνεργάτιδας και συζύγου του αρχιτέκτονα. Τα γλυπτά αυτά, που μοιάζουν με πέτρες και δέντρα, έχουν τοποθετηθεί προσεκτικά ώστε να καθοδηγούν τους επισκέπτες στο ταξίδι τους μέσα στο κατάστημα. “Χρησιμοποιούμε πολλά γλυπτά και πέτρες”, λέει ο Smiljan Radic, “γιατί μερικές φορές, σε νέα μέρη, χρειάζεσαι μια αίσθηση διαφορετικών χρόνων… Δίνουν μια περιπλοκότητα που τα νέα μέρη δεν έχουν.” Η αλληλεπίδραση μεταξύ των χώρων και των υλικών που έχουν τοποθετηθεί στη συνολική δημιουργία και στις συλλογές που παρουσιάζονται στο εσωτερικό της, καταλήγει σε έναν σπάνιο διάλογο μεταξύ διαφορετικών χρόνων και διαφορετικών δημιουργικών πεδίων.

Alexander McQueen London Flagship | Photo Mikael Olsson

McQueen_s London flagship store | wallpaper.com

McQueen_s London flagship store | cloudfront.com

Αντίστοιχη δημιουργία αποτελεί και ο φουσκωμένος θόλος που κατασκευάστηκε για την έκθεση των ρούχων τού Alexander McQueen για τη συλλογή Spring-Summer 2022, και φέρει την ονομασία London Skies. Τοποθετήθηκε στρατηγικά στην κορυφή ενός χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων στο Tobacco Dock, και ήταν το πρώτο show του brand στο Λονδίνο ύστερα από διάλειμμα 20 χρόνων. Η διάφανη δομή που μοιάζει με σύννεφο τοποθετήθηκε στην οροφή του δεκαώροφου κτηρίου, και, όπως και το όνομά του, φέρει την έμπνευσή του από τη θέα του ουρανού που έχουν καθημερινά o Alexander McQueen και οι συνεργάτες του από το studio τους. Το μετεωρολογικό, φευγαλέο, δυναμικό φαινόμενο μεταμορφώνεται σε σταθερή πνευματική δομή, για να φιλοξενήσει, τελικά, ένα εποχιακό runway show. H συνολική εικόνα τού συνδυασμού της φουτουριστικής τεταμένης φόρμας -η οποία μπορεί εύκολα να αποσυναρμολογηθεί και να επανεγκατασταθεί για επόμενα και διαφορετικά events- με το στιβαρό, τούβλινο κτήριο στη βάση του, δημιουργεί μια σύγχρονη αναπάντεχη κατάσταση.